కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టిన నూతన జాతీయ సహకార విధానం గురించి విమర్శలు తీవ్రంగా వచ్చాయి. మోడీ ప్రభుత్వ దృష్టిలో “సహకారం → సంపద” అనే లక్ష్యంతో ప్రాథమిక వ్యవసాయ సహకార సంఘాలను (PACS) బహుళ ప్రయోజన సహకార సంఘాలుగా మారుస్తున్నారు.
ఈ మార్పులు ప్రధానంగా PACS పేర్లను, నిర్మాణాన్ని, సభ్యుల హక్కులను మారుస్తున్నాయి. ‘ఎ’ క్లాస్ సభ్యులు మాత్రమే నిర్ణయాలలో హక్కు, ఓటింగ్, డైరెక్టర్గా పోటీ హక్కులు పొందుతారు. వీరిలో వ్యవసాయ భూమిగల రైతులు మాత్రమే ఉంటారు. ‘బి’ క్లాస్ సభ్యులు, చిన్న వ్యాపారస్తులు, కౌలురైతులు వంటి సభ్యులు, వ్యవసాయేతర రుణాల వరకు పరిమితం.
ముఖ్యమైన విషయం, పెద్ద కార్పొరేట్లు – అదానీ, అంబానీ, గాడ్రెజ్, ఆదిత్య బిర్లా, మోన్శాంటో, ఐటిసి, బ్రిటానియా వంటి సంస్థలు – పరిస్థితిని అదుపులోకి తీసుకోవచ్చు. బహుళ ప్రయోజన సహకార సంఘాల ద్వారా వ్యవసాయ ఉత్పత్తి, మార్కెటింగ్, రుణాలు, గోదాములు, ఇతర సేవలు ఈ కంపెనీల నియంత్రణలోకి వెళ్ళే ప్రమాదం ఉంది.
వివేకవంతమైన ఆలోచనల కోసం కేవలం PACSలను కేంద్రీకృతంగా మారుస్తూ, రాష్ట్రాల హక్కులను గణనీయంగా తక్కువ పరిమితిలో ఉంచడం, రైతులు, చిన్న వ్యాపారస్తుల కోసం పనిచేయాల్సిన సహకార రంగాన్ని ప్రైవేటీకరణ వైపు దారితీస్తోంది అని విశ్లేషకులు హెచ్చరించారు.
ప్రజాస్వామ్య నియంత్రణ, స్థానిక ఎన్నికలు, సాధారణ సభ్యుల హక్కులు ఈ విధానంలో వెనుకబడినట్లు తెలుస్తోంది. కేరళ రాష్ట్రం మాత్రమే కేంద్ర మార్గదర్శకాల నుండి మినహాయింపుగా ఉంది.
—ముఖ్య అంశం:PACS → బహుళ ప్రయోజన సహకార సంఘాలుగా మారుతున్నాయి‘ఎ’ క్లాస్, ‘బి’ క్లాస్ సభ్యుల విభజనపెద్ద కార్పొరేట్లకే లాభంరైతులు, చిన్న వ్యాపారస్తులు పరిమిత హక్కులు
రాష్ట్రాల హక్కులు కేంద్రీకృత నియంత్రణ ద్వారా తగ్గిపోతున్నాయి
